یادداشت و مقالات

صنعت معدن یکی از مهم‌ترین و حیاتی‌ترین بخش‌های اقتصاد جهانی است که منابع طبیعی را استخراج کرده و به صنایع مختلف عرضه می‌کند. با این حال، این صنعت به دلیل شرایط کاری سخت و خطرناک، همواره با چالش‌های ایمنی مواجه بوده است. حوادثی مانند انفجارها، ریزش‌ها و نشت گازها نه تنها جان کارگران را به خطر می‌اندازند، بلکه می‌توانند تبعات اقتصادی و اجتماعی گسترده‌ای نیز به همراه داشته باشند. در این راستا، تحول دیجیتال و استفاده از فناوری‌های نوین به عنوان راهکارهای دیجیتال می‌تواند یک روش مؤثر برای افزایش ایمنی و کاهش حوادث در معادن باشد.

نظیم‌گری (رگولاتوری)[1] به معنای نظم بخشیدن است؛ نظمی که اساسِ فعالیت کاربران در فضای مجازی و آن دسته از مناسبات ارتباطات جمعی نظیر آزادی‌های مدنی، مبادلات آزاد، روابط انسانی و البته مصالح و نیازهای جامعه است. مبنای تنظیم‌گری به معنای واقع کلمه، نظارت قانونی است؛ این‌ها همه در مقابل فیلترینگ است که با نگاهی سلبی و تنها در فقدان تنظیم‌گری مناسب و در بستر حکمرانی متمرکز و البته ناکارآمد، رخ می‌نماید!

هیچ اغراق نیست که بگوییم بدون اینترنت زندگی ما بی هیچ قید و شرطی مختل می‌شود. در دنیایی زندگی می‌کنیم که دسترسی به اینترنت از جمله حیاتی‌ترین بایسته‌ها برای ماست. ورود استارلینک به ایران و امکان برخورداری از اینترنتی بدون نظارت دولت، جدا از این که پرسش از سرنوشت این فناوری و نحوهٔ پاسخ دولت به آن را بر می‌انگیزد، پرده از مسئله‌ای بنیادین بر می‌دارد که مربوط به ماهیت دولت و بایسته‌های رابطهٔ وی با شهروندانش است.

به هنگامی‌ که با بحث نظری در مورد پارادایم‌های آینده‌پژوهی آشنا می‌شویم، به نظر می‌رسد که اکتشاف تحولات آینده اغلب شامل قالب‌های مشارکتی هنجاری برای کشف تصاویر و مفاهیم مختلف ذینفعان است. آینده‌پژوهی مطالعه علمی پیشرفت‌ها و محدوده‌های ممکن، مطلوب و محتمل آینده و همچنین شرایط این موارد درگذشته و حال است. آینده‌پژوهی‌های مدرن فرض می‌کنند که آینده به‌ طور کامل قابل ‌تعیین نیست و زمینه‌ای برای طراحیِ پیشرفت‌های آینده به طرق مختلف وجود دارد.

در ادبیات حوزه‌ی «طراحی پژوهی»، «خدمت»، راهبرد سازمان‌ها برای دستیابی به اهداف گوناگون ازجمله اهداف اجتماعی است که با ارائه محتوای مشخص و از طریق کانال مشخص از ارائه‌دهنده خدمت به دریافت‌کننده آن انتقال می‌یابد و به‌زعم اوریچ و همکاران (2006) دارای الزامات کارکردی «پشتیبانی» و کارکردهای «ارضای نیازها» و «فراهم کردن اطلاعات» است.

کنش دیزاین (در معنای مصدریت فعل مذکور)، به‌زعم بسیاری از نظریه‌پردازان این حوزه از دانش، بسیار مبهم است؛ به‌گونه‌ای که همین ابهام در ماهیت و معنا، چالش‌های فلسفی متعددی را متوجه دانش این مقوله نموده است. از آن‌جایی‌که در غیاب فهم کارکرد بنیان‌های فلسفی هر حوزه از دانش، تحقق صورت مناسب و کامل دانش‌پژوهی در آن ممکن نیست، تعمیق شناخت نسبت به دانش دیزاین همواره دغدغه ارباب نظر در باب حکمت عملی بوده و پژوهش‌های علمی و نظام‌مند پیرامون آن در طی سه نسل ترمینولوژی صورت پذیرفته است.

سند ملی هوش مصنوعی اخیرا به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی رسیده است. سال گذشته، آقای خسروپناه، دبیر این شورا، اشاره کرد که برای تنظیم سند از رویکرد حکمرانی شبکه‌ای بهره گرفته می‌شود و ذینفعان مختلف در این موضوع دخیل خواهند شد. با این حال، باز هم سندی در سطح ملی پشت درهای بسته و در اتاق‌های کارگروه‌های شورا تنظیم شد و عملا نه خبرگان دانشگاهی و نه متخصصان فعال در کسب‌وکارهای هوش مصنوعی نقش خاصی در تدوین سند نداشتند، چه رسد به آنکه در تصویب آن رأیی داشته باشند.

پیوند حکمت‌های «تربیت» و «طراحی» در گرو وجود ارتباط ذاتی میان عناصر «حقیقت‌جویی» و «کنش‌محوری» و وجود مضمون مشترکِ «پویایی در جهت تغییر مطلوب» به ‌شرط «حصول نتیجه» است که این امر تا حدی به‌صورت بازآفرینی حکمت‌های یاد شده در قالب «کنش پژوهی تربیتی» و «پژوهش از طریق طراحی» تحقق یافته‌ است.

مفهوم چیستی هویت در طول تاریخ حیات انسانی همواره به عنوان پرسشی اساسی مطرح بوده است. هویت در هر دوره متاثر از مفاهیم غالب هستی‌شناسی، ویژگی‌های تاریخی، ویژگی‌های بافتیِ اجتماعی و فرهنگی و … که بر پارادایم آن عصر حاکم بوده‌اند، مفهومی دیگر و ویژه به خود گرفته است.

سیستم‌های فنی- اجتماعی می‌توانند به عنوان شبکه‌ای با عناصر یکپارچه فنی و اجتماعی تعریف شوند که به واسطه هدفی مشترک تعریف می‌شوند، به گونه‌ای که هر یک از این عناصر در راستای هدف مشترک در مسیری معین همکاری می‌کنند. آن‌چه این دسته از سیستم‌ها را از سایر سیستم‌های آمیخته متمایز می‌کند وجود فرآورده‌هایی فنی در شبکه‌ای اجتماعی است که منجر به خلق فرآورده‌ای پیچیده خواهد شد.