Open Banking: دروازه‌ای به دنیای مالی نوین و پیوند آن با PSD

کارگروه راهکارهای دیجیتال

مقدمه

Open Banking یا بانکداری باز، یک مفهوم نوآورانه است که به طور اساسی شیوه‌های خدمات مالی را تغییر می‌دهد. این مدل به بانک‌ها و مؤسسات مالی این امکان را می‌دهد که داده‌های مشتریان را با ارائه‌دهندگان خدمات ثالث (TPP) به اشتراک بگذارند و از این طریق، خدمات بهتری ارائه دهند. Open Banking به ویژه تحت تأثیر PSD در اتحادیه اروپا قرار دارد که به منظور تسهیل و افزایش رقابت در خدمات پرداخت طراحی شده است. در این متن، به بررسی مفهوم Open Banking، مزایا، چالش‌ها، رابطه آن با PSD و آینده این مدل می‌پردازیم.

مفهوم Open Banking

Open Banking به معنای باز بودن اطلاعات حساب‌های بانکی و مالی برای دسترسی و استفاده توسط شرکت‌های ثالث است. این دسترسی به‌وسیله APIها (رابط‌های برنامه‌نویسی کاربردی) انجام می‌شود و به کاربران این امکان را می‌دهد که اطلاعات مالی خود را به‌راحتی با خدمات مختلف به اشتراک بگذارند. به زبان ساده، Open Banking به بانک‌ها و مؤسسات مالی این امکان را می‌دهد که داده‌های مشتریان را با سایر نهادهای مالی و فناوری به اشتراک بگذارند تا خدمات بهتری ارائه دهند.

نقش Open Banking در PSD

دستورالعمل خدمات پرداخت (PSD) به‌عنوان یک چارچوب قانونی در اتحادیه اروپا، به طور خاص برای حمایت از بانکداری باز و تسهیل رقابت در بازار خدمات مالی طراحی شده است. PSD2، نسخه دوم این دستورالعمل، بانک‌ها را ملزم می‌کند که امکان دسترسی به داده‌های مشتریان را برای TPPها فراهم کنند، به شرطی که مشتریان مجوز لازم را صادر کنند. این موضوع به ‌TPPها این امکان را می‌دهد که خدمات جدید و نوآورانه‌ای را ارائه دهند و به کاربران گزینه‌های بیشتری برای مدیریت مالی خود ارائه کنند.

مزایای Open Banking

Open Banking مزایای متعددی برای کاربران، بانک‌ها و ارائه‌دهندگان خدمات مالی به همراه دارد:

خدمات شخصی‌سازی‌شده: با دسترسی به داده‌های مالی، TPPها می‌توانند خدماتی متناسب با نیازهای خاص هر کاربر ارائه دهند. به‌عنوان مثال، یک اپلیکیشن مالی می‌تواند با بررسی رفتارهای کاربران در زمینه هزینه کرد، پیشنهادهایی را به‌صورت شخصی‌سازی‌شده ارائه دهد.
افزایش رقابت: با فراهم شدن دسترسی به داده‌های مالی، رقابت میان بانک‌ها و شرکت‌های فناوری مالی افزایش می‌یابد. این رقابت می‌تواند به بهبود کیفیت خدمات و کاهش هزینه‌ها برای مشتریان منجر شود.
تجربه کاربری بهتر: کاربران می‌توانند از خدمات یکپارچه و بهبود یافته‌ای بهره‌مند شوند. به‌عنوان مثال، به‌جای استفاده از چندین اپلیکیشن برای مدیریت مالی، کاربران می‌توانند از یک پلتفرم استفاده کنند که همه اطلاعات مالی آن‌ها را در یک جا جمع‌آوری می‌کند.
نوآوری در خدمات مالی: با استفاده از Open Banking، شرکت‌های فناوری مالی می‌توانند محصولات و خدمات جدیدی را توسعه دهند که به نیازهای روزافزون کاربران پاسخ دهد. این نوآوری می‌تواند شامل خدمات پرداخت، مدیریت هزینه و مشاوره‌های سرمایه‌گذاری باشد.

چالش‌های Open Banking

با وجود مزایای قابل توجه، Open Banking نیز با چالش‌هایی روبرو است:

حریم خصوصی و امنیت داده‌ها: یکی از بزرگ‌ترین نگرانی‌ها در مورد Open Banking، حفظ حریم خصوصی و امنیت داده‌های مشتریان است. کاربران باید مطمئن شوند که اطلاعات مالی آن‌ها به‌طور امن و با رعایت استانداردهای لازم مدیریت می‌شود.
اعتمادسازی: برای موفقیت Open Banking، باید اعتماد کاربران به این سیستم جلب شود. کاربران باید اطمینان حاصل کنند که ارائه‌دهندگان خدمات ثالث قابل اعتماد هستند و داده‌هایشان به درستی مدیریت می‌شود.
عدم هماهنگی میان نهادها: هماهنگی بین بانک‌ها، ‌TPPها و سایر نهادهای مالی برای ایجاد یک اکوسیستم کارآمد و موثر ضروری است. این عدم هماهنگی می‌تواند به ایجاد مشکلاتی در ارائه خدمات منجر شود.

آینده Open Banking

آینده Open Banking به‌شدت به پیشرفت فناوری و تغییرات در قوانین و مقررات بستگی دارد. با افزایش پذیرش بانکداری باز و گسترش استفاده از ‌APIها، انتظار می‌رود که این مدل به یک استاندارد جهانی تبدیل شود. همچنین، با توجه به رشد روزافزون فناوری‌های نوینی چون هوش مصنوعی و یادگیری ماشین، Open Banking می‌تواند به بهبود فرآیندهای مالی و ارائه خدمات پیشرفته‌تر منجر شود.

نتیجه‌گیری

Open Banking به‌عنوان یک انقلاب در صنعت مالی، فرصت‌های جدیدی برای کاربران، بانک‌ها و شرکت‌های فناوری مالی ایجاد می‌کند. این مفهوم با فراهم کردن دسترسی به داده‌های مالی و امکان به اشتراک‌گذاری آن‌ها، به بهبود تجربه کاربری، افزایش رقابت و نوآوری در خدمات مالی کمک می‌کند.

با توجه به نقش کلیدی PSD در ایجاد زیرساخت قانونی برای بانکداری باز، می‌توان گفت که این مدل نه تنها به تسهیل خدمات مالی کمک می‌کند، بلکه می‌تواند به تغییرات چشمگیری در نحوه مدیریت مالی و ارائه خدمات مالی منجر شود.

منابع

https://www.openbanking.org.uk/
https://www.bottomline.com/resources/blog/understanding-difference-between-open-banking-psd2
https://www.mastercard.com/global/en/news-and-trends/stories/2024/what-is-open-banking-your-essential-guide.html