کارگروه راهکارهای دیجیتال
مقدمه
در دنیای پرداختهای دیجیتال، خدمات پرداخت مبتنی بر حساب یا همان Payment Initiation Services PIS به عنوان یکی از فناوریهای تحولآفرین مطرح شدهاند. این خدمات به کاربران اجازه میدهند تا پرداختهای خود را بهطور مستقیم از حساب بانکیشان انجام دهند، بدون نیاز به استفاده از کارتهای اعتباری یا درگاههای پرداخت واسطهای. به زبان ساده، تصور کنید میخواهید هزینه خرید اینترنتیتان را بپردازید؛ بهجای وارد کردن شماره کارت و رمز دوم، با اجازه دادن به یک سرویس امن، پول به طور مستقیم از حساب بانکی شما به حساب فروشنده منتقل میشود.

مفهوم PIS به زبان ساده
خدمات PIS نوعی سرویس واسطه است که به شما این امکان را میدهد تا پرداختهای خود را بدون نیاز به کارت بانکی یا کیف پول دیجیتال، بهطور مستقیم از طریق حساب بانکی انجام دهید. این فرآیند با استفاده از فناوریهای پیشرفته و APIهای بانکی صورت میگیرد. فرض کنید در یک فروشگاه آنلاین کالایی را انتخاب کردهاید؛ بهجای آنکه کارت بانکی را وارد کنید، به یک اپلیکیشن یا پلتفرم پرداخت اجازه میدهید که با اتصال مستقیم به حساب بانکی شما، مبلغ را به حساب فروشنده ارسال کند. این روش نهتنها سرعت انتقال پول را افزایش میدهد، بلکه امنیت پرداخت را نیز بالا میبرد چون دادههای حساس کارت بانکی شما در اختیار هیچ واسطهای قرار نمیگیرد.
کاربردهای گسترده و ملموس PIS
خدمات پرداخت مبتنی بر حساب در حوزههای مختلفی کاربرد دارد که هر کدام مزایای خاص خود را دارند:
خریدهای آنلاین:
در فروشگاههای اینترنتی، استفاده از PIS به کاربران اجازه میدهد تا پرداختهایشان را بدون پر کردن فرمهای طولانی کارت اعتباری یا ورود به درگاههای پیچیده انجام دهند. این امر باعث میشود فرآیند خرید سادهتر و سریعتر شود و احتمال ترک سبد خرید کاهش یابد.
پرداخت قبوض:
پرداختهای ماهانه مانند قبض برق، آب، گاز یا تلفن میتواند از طریق PIS بهصورت خودکار و مستقیم از حساب بانکی انجام شود. به این ترتیب، دیگر نیازی به ورود اطلاعات کارت یا یادآوری زمان پرداخت نیست.
انتقال وجه بین افراد:
انتقال پول بین دوستان و خانواده بهطور معمول با استفاده از کارتبهکارت یا اپلیکیشنهای بانکی انجام میشود؛ اما با PIS، این کار به شکل امنتر و سریعتری انجام میشود؛ کافی است اجازه دهید اپلیکیشن پرداخت، پول را به طور مستقیم از حساب شما به حساب فرد مقابل منتقل کند.
شارژ حسابهای دیجیتال:
برای شارژ کیف پولهای الکترونیکی، حسابهای کاربری در بازیهای آنلاین یا پرداختهای اشتراکی، PIS میتواند فرایند پرداخت را به صورت مستقیم و بدون واسطه انجام دهد.
خدمات اشتراکی و پرداختهای دورهای:
بسیاری از سرویسهای دیجیتال مانند اشتراکهای موسیقی، فیلم یا نرمافزارهای ابری میتوانند با استفاده از PIS پرداختهای دورهای کاربران را بدون نیاز به کارت بانکی مدیریت کنند.
مزایای برجسته PIS
سرعت انجام تراکنشها:
پرداختهای PIS در بیشتر موارد بهصورت آنی یا حداکثر در چند دقیقه انجام میشوند. این سرعت باعث میشود کسبوکارها زودتر پول را دریافت کنند و کاربران از خدمات سریعتر بهرهمند شوند.
کاهش هزینههای کارمزد:
حذف واسطهها و درگاههای پرداخت بهمعنی کاهش هزینههای اضافی است. این کاهش هزینه هم به نفع مشتریان است و هم به نفع فروشندگان.
افزایش امنیت:
در PIS، اطلاعات حساس کارت بانکی شما هرگز به فروشنده یا واسطهای داده نمیشود. این موضوع ریسک سرقت اطلاعات و کلاهبرداری را به حداقل میرساند.
تجربه کاربری بهتر:
فرآیند پرداخت با PIS بسیار سادهتر و روانتر است، که به افزایش رضایت مشتری و کاهش ترک سبد خرید منجر میشود.
چگونگی عملکرد دقیق PIS
زمانی که کاربر تصمیم به پرداخت با PIS میگیرد، ابتدا به یک ارائهدهنده خدمات پرداخت (TPP) متصل میشود. این ارائهدهنده پس از احراز هویت مشتری (به عنوان مثال از طریق رمز عبور یا تایید دو مرحلهای)، با اجازه کاربر به حساب بانکی او متصل میشود و مبلغ مورد نظر را به حساب گیرنده منتقل میکند. این عملیات تحت پروتکلهای امنیتی بسیار سختگیرانه انجام میشود و مطابق با قوانین PSD2 در اتحادیه اروپا و قوانین مشابه در سایر کشورها است.
ارتباط PIS با PSD2
دستورالعمل خدمات پرداخت PSD2، بستری قانونی و فنی برای رشد PIS فراهم کرده است. این قانون بانکها را ملزم میکند که به شرکتهای ثالث (TPPها) اجازه دهند تا با اجازه مشتریان به دادههای بانکی آنها دسترسی داشته باشند و پرداختها را انجام دهند. این چارچوب قانونی موجب شده بازار پرداختهای دیجیتال رقابتیتر و نوآورانهتر شود.
چالشهای پیش رو و راهکارها
اعتمادسازی در میان کاربران یکی از چالشهای اصلی استفاده از PIS است. هنوز برخی افراد نسبت به ارائه دسترسی مستقیم به حساب بانکیشان به شرکتهای ثالث مردد هستند. در این زمینه، آموزش، شفافسازی و تضمین امنیت اطلاعات، نقش مهمی ایفا میکند.
همچنین، هماهنگی میان بانکها و ارائهدهندگان خدمات پرداخت برای ایجاد استانداردهای مشترک و اطمینان از عملکرد بدون مشکل سیستمها، ضروری است.
چشمانداز آینده PIS
با افزایش استفاده از خدمات دیجیتال و رشد تجارت الکترونیک، به نظر میرسد که PIS به یکی از روشهای اصلی پرداخت بدل شود. فناوریهای نوین مانند هوش مصنوعی، بلاکچین و رمزنگاری پیشرفته میتوانند امنیت و کارایی این خدمات را بهطور قابل توجهی بهبود بخشند.
جمعبندی
خدمات پرداخت مبتنی بر حساب (PIS) بهعنوان پلی میان کاربران و حسابهای بانکی، امکان انجام پرداختهای سریع، امن و مستقیم را فراهم میآورد. این فناوری نه تنها فرآیند پرداخت را سادهتر و اقتصادیتر میکند، بلکه تجربه کاربری را بهبود میبخشد و باعث افزایش اعتماد در فضای دیجیتال میشود. با رفع موانع و افزایش آگاهی کاربران، PIS بهطور قطع آینده پرداختهای الکترونیکی را شکل خواهد داد.
منابع
https://www.moneyhub.com/blogposts/2024/7/10/what-is-a-payment-initiation-service
https://ecommpay.com/blog/the-role-of-payment-initiation-service-providers/