۱۵ روند پروژه‌های تحول دیجیتال در سال ۲۰۲۵ / بخش دوم

براساس گزارش تحول دیجیتال ۲۰۲۵ شرکت Elevat IQ

کارگروه راهکارهای دیجیتال

مقدمه

در بخش اول گزارش، به بررسی هفت مورد از مهم‌ترین روندهای تحول دیجیتال پرداختیم که نقش کلیدی در شکل‌دهی به مسیر تحول کسب‌وکارها در سال ۲۰۲۵ ایفا می‌کنند. اینک در ادامه این مسیر، در بخش دوم به تحلیل هشت روند مهم دیگر خواهیم پرداخت که تأثیرات قابل توجهی بر استراتژی‌ها و فرآیندهای تحول دیجیتال خواهند داشت.

روندهای پروژه‌های تحول دیجیتال

۸. افزایش اختلال‌ها ناشی از زنجیره تأمین نرم‌افزار و مسائل امنیت سایبری

(More disruptions caused by software supply chain and cyber security issues)

با توجه به خطر وقوع جنگ‌های جدید (و تشدید جنگ‌های موجود)، به احتمال زیاد در سال 2025 همچنان مبارزه‌های ژئوپلیتیکی ادامه خواهد داشت. در این شرایط نه تنها هزینه‌های زندگی به شدت بالاست و اکثر اقتصاد‌های جهان در حال دست و پنجه نرم کردن با این مسئله هستند، بلکه اکثر بازارها نیز در سطوح غیرپایداری قرار دارند. به نظر می‌رسد با توجه به این شرایط مشکلات جدید و غیرمنتظره‌ای به مرور ظاهر خواهد شد. به این ترتیب انتظار می‌رود سیاست‌های جدیدی برای کنترل جریان اطلاعات، ارز و پول ایجاد شود که منجر به تغییرات در فرایندهای کسب‌وکار و معماری سازمانی شود.

در چنین شرایطی به احتمال زیاد، شرکت‌ها و دولت‌ها در حال درک مسائل مربوط به زنجیره تامین هستند. در مسائل مربوط به نرم افزار هم چنین چالشی وجود خواهد داشت. با توجه به پیشرفت هوش مصنوعی به احتمال زیاد افرادی که قصد تخریب زیرساخت‌ها را دارند می‌توانند با هوش مصنوعی بهتر و راحت‌تر آسیب‌پذیری‌ها را کشف کنند و از داده‌های موجود بهره‌برداری کنند. این مسئله موجب تغییر سیاست‌های فعلی زنجیره‌ تامین به خصوص بخش نرم افزاری آن خواهد شد. بنابراین شرکت‌ها و دولت‌ها به احتمال زیاد مقرراتی را تنظیم خواهند کرد که شامل تنظیم دقیق مسئولیت نرم‌افزارها و به طور خاص نرم‌افزارهای متن‌باز خواهد بود.

9. همکاری‌های مشارکتی و ادامه خرید شبکه‌های تولیدکننده داده

(Collaborative partnerships and continued acquisition of networks producing data)

داده‌ها به عنوان اصلی‌ترین منبع و سوخت برای عملکرد مؤثر فناوری‌های هوش مصنوعی نقش حیاتی دارند. به همین دلیل، در سال ۲۰۲۴ شاهد شکل‌گیری همکاری‌های استراتژیکی میان شرکت‌هایی بودیم که حتی در حوزه‌های رقابتی فعالیت می‌کنند؛ برای مثال، همکاری بین شرکت‌های Salesforce و Workday نمونه بارزی از این روند است که به اشتراک‌گذاری و بهره‌برداری بهتر از داده‌ها برای بهبود خدمات و محصولات منجر شده است.

این روند همکاری‌ها و مشارکت‌ها در سال ۲۰۲۵ نیز ادامه خواهد داشت و حتی شدت بیشتری پیدا می‌کند. هدف اصلی در این همکاری‌ها، دستیابی به شبکه‌ها و پلتفرم‌هایی است که به طور مستمر داده تولید و منتقل می‌کنند، چرا که این داده‌های بزرگ و متنوع، کلید بهبود الگوریتم‌ها و مدل‌های هوش مصنوعی هستند.

یکی از نمونه‌های بارز در این زمینه، خرید شرکت Blue Yonder از One Network Enterprises است؛ شبکه‌ای گسترده که داده‌های مرتبط با زنجیره تأمین و لجستیک را فراهم می‌کند و این دسترسی به داده‌های ارزشمند باعث تقویت تحلیل‌های هوش مصنوعی در حوزه مدیریت زنجیره تأمین می‌شود.

بدین ترتیب، شرکت‌ها با تشکیل این نوع از همکاری‌های مشارکتی و ادغام شبکه‌های تولید داده، قادر خواهند بود به صورت مؤثرتری از فناوری‌های هوش مصنوعی بهره بگیرند و مزایای رقابتی خود را ارتقا دهند.

۱۰. پایان تجزیه شرکت‌های بزرگ و کاهش موانع ضدانحصار برای معاملات بزرگ

(No more breakup of large corporations and antitrust laws blocking large deals)

در سال‌های اخیر، به دلیل نگرانی‌های مربوط به انحصارگرایی، برخی دولت‌ها به تجزیه و جداکردن شرکت‌های بزرگ فناوری روی آورده بودند. اما با تغییر سیاست‌ها و رویکرد دولت جدید آمریکا، احتمال دارد نظارت‌ها و بررسی‌های سخت‌گیرانه در مورد معاملات بزرگ کاهش یابد. بدین معنا که معاملات بزرگ و ادغام‌های شرکت‌های غول‌پیکر، همانند خرید HubSpot توسط گوگل، به احتمال زیاد بدون مانع جدی انجام خواهند شد.

این تغییر رویکرد به معنای پایان روند تجزیه شرکت‌های بزرگ است که تا پیش از این مورد بحث و اجرا قرار می‌گرفت. تجزیه چنین سازمان‌های بزرگی، تأثیرات عمیقی بر عملکرد و فرآیندهای کل سازمان‌ها داشت؛ نه فقط در بخش‌های مشتریان و تعاملات بیرونی، بلکه در ساختارها و فرآیندهای داخلی و سازمانی آن‌ها نیز این تاثیرات به وضح قابل مشاهد بود.

ادامه این روند منجر به افزایش تماس و همکاری میان بخش‌های مختلف این شرکت‌ها می‌شود، اما از سوی دیگر باعث ایجاد هم‌پوشانی گسترده در امکانات و سرویس‌های ارائه شده خواهد شد. در نتیجه، شرکت‌های نرم‌افزاری بزرگ‌تر بازار را در دست می‌گیرند و تجمیع قابلیت‌ها را افزایش می‌دهند که برای مشتریان به معنای نیاز به مدیریت استراتژیک دقیق‌تر برای بهره‌برداری از این قابلیت‌های تکراری و بهینه‌سازی هزینه‌ها است.

۱۱. ادامه ناکامی‌های تحول دیجیتال و تمرکز بر معماری سازمانی

(Continued digital transformation failures and focus on enterprise architecture)

روند تجمیع و ادغام شرکت‌ها و محصولات نرم‌افزاری باعث شده است قابلیت‌های تکراری در دسته‌بندی‌های نرم‌افزاری سازمانی افزایش یابد، امری که مدیریت پروژه‌های تحول دیجیتال را برای مدیران به چالشی جدی تبدیل کرده است. وجود چنین هم‌پوشانی‌هایی، موجب پیچیدگی در انتخاب راهکارهای مناسب و استفاده بهینه از منابع می‌شود.

شرکت‌هایی مانند SAP از پیشگامان حوزه معماری سازمانی هستند که برنامه‌های گسترده‌ای برای شناسایی این قابلیت‌های تکراری و هم‌سویی آن‌ها اجرا می‌کنند تا بتوانند این چالش را مدیریت کنند. به نظر می‌رسد سایر فروشندگان نرم‌افزاری، به خصوص شرکت‌های کوچک‌تر، در پیروی از این الگو قدم برمی‌دارند.

این روند در کنار سایر تحولات، موجب افزایش توجه به فناوری‌هایی مانند فرآیندکاوی (Process Mining)، پلتفرم‌های پذیرش دیجیتال (Digital Adoption Platforms) و ابزارهای دیداری برای معماری سازمانی شده است تا بتوانند شفافیت و کنترل بیشتری بر مسیرهای تحول دیجیتال ایجاد کنند و از شکست‌های پرهزینه جلوگیری کنند.

۱۲. الگوریتم‌ها و محاسبات با ‌مصرف بهینه انرژی

(Energy-efficient algorithms and computing)

محدودیت‌های موجود در زیرساخت‌ها و منابع انرژی، یکی از چالش‌های اصلی در توسعه و به‌کارگیری فناوری‌های هوش مصنوعی به شمار می‌آید، زیرا مصرف بالای انرژی می‌تواند مانعی برای مقیاس‌پذیری و تحولات بزرگ در این حوزه باشد. به همین دلیل، سرمایه‌گذاری‌های قابل توجه و گسترده‌ای در زمینه فناوری‌های مراکز داده با مصرف انرژی بهینه و توسعه الگوریتم‌های با مصرف بهینه انرژی انجام می‌شود.

این روند نویدبخش ورود مدل‌های جدیدی از الگوریتم‌ها و سامانه‌های هوش مصنوعی است که ضمن ارائه قدرت پردازشی و توانمندی‌های بالاتر، مصرف انرژی به مراتب پایین‌تری نسبت به مدل‌های فعلی دارند. در نتیجه، این پیشرفت‌ها می‌تواند فصل جدیدی در بهره‌وری و توسعه پایدار فناوری‌های هوش مصنوعی رقم بزند.

۱۳. اصلاح فرآیندها برای پایداری و صورت‌حساب الکترونیکی

(Revised processes for sustainability and e-invoicing)

مسائل مرتبط با پایداری و معیارهای ESG (محیط زیست، مسئولیت اجتماعی و حکمرانی) همچنان در مرکز توجه دولت‌ها و مصرف‌کنندگان قرار دارند. تغییرات مداوم در سیاست‌های مرتبط با ESG باعث ایجاد الزامات جدید در زمینه گزارش‌دهی شده است که فروشندگان نرم‌افزار به دنبال استفاده از این فرصت‌ها برای توسعه و بهبود محصولات خود هستند. با این حال، این حوزه هنوز به شکل کامل تثبیت نشده و بسیاری از راهکارها به صورت هم‌زمان برای تصاحب بازار رقابت می‌کنند.

از سوی دیگر، فرآیندهای مربوط به صورتحساب الکترونیکی نیز در حال تحول و بهبود است تا دولت‌ها بتوانند به حداکثر درآمد مالیاتی دست یابند. این امر مستلزم تغییرات در الزامات گزارش‌دهی و معماری نرم‌افزارهای سازمانی است که باید سازگاری لازم را با این تغییرات داشته باشند تا بتوانند در محیط مقررات جدید به خوبی عمل کنند.

۱۴.‌ کانال‌های چندگانه، تجربه همکاری، و پلتفرم‌های هوش عملیاتی

(OmniChannel, collaborative experience, and operational intelligence platforms)

شرکت‌هایی که در حوزه‌های کانا‌ل‌های چندگانه فعالیت دارند، شامل پلتفرم‌ها و سیستم‌هایی که تجارب تعاملی در لحظه و چندکاناله را فراهم می‌کنند، همچنین در زمینه پلتفرم‌های همکاری و هماهنگی تیمی، و همچنین پلتفرم‌های هوش عملیاتی و تحلیل داده‌های پیچیده، همچنان رشد قابل توجه و حفظ جایگاه خود در بازار را تجربه خواهند کرد.

این فناوری‌ها به تدریج به استانداردهایی تبدیل شده‌اند که به بهبود تعاملات دقیق‌تر و شخصی‌سازی شده با مشتریان، تقویت همکاری میان اعضای تیم‌ها، و افزایش توان تصمیم‌گیری‌های عملیاتی کمک می‌کنند. همچنین، باعث ساده‌تر شدن فرآیندهای پیچیده تجاری و افزایش سرعت واکنش سازمان‌ها به تغییرات محیطی می‌شوند. به عنوان مثال برخی از نرم‌افزارهای مدیریت آنلاین پروژه مانند جیرا و ترلو از این دست نرم‌افزارها هستند.

در سوی دیگر، شرکت‌های سنتی‌تر در حوزه نرم‌افزار نیز در تلاش‌اند تا عقب‌ماندگی‌های خود را جبران کنند و با تطبیق سریع با این فناوری‌ها، خود را در چرخه تحولات دیجیتال به‌روز نمایند.

بدین ترتیب، حوزه‌های مربوط به کانال‌های چندگانه، همکاری دیجیتال و هوش عملیاتی به عنوان محورهای اصلی و کلیدی در مسیر تحول دیجیتال باقی خواهند ماند و نقش مهمی در حفظ و افزایش رقابت‌پذیری و موفقیت سازمان‌ها در سال‌های پیش رو ایفا خواهند کرد.

۱۵. رقابت برای فناوری‌های کوانتومی

(Race to quantum technologies)

نیازهای روزافزون هوش مصنوعی به زیرساخت‌های پیشرفته و توان محاسباتی بسیار بالا، روند توسعه فناوری‌های کوانتومی را سرعت بخشیده است. این فناوری‌ها می‌توانند قدرت پردازشی فوق‌العاده‌ای ارائه دهند که فراتر از توان کامپیوترهای کلاسیک است و به پیشرفت‌های بزرگ در حوزه‌های مختلف فناورانه کمک کنند.

اگرچه فناوری کوانتومی با چالش‌ها و ریسک‌های قابل توجهی از جمله خطر «روز کوانتومی» (Q-Day) و نیاز به رمزنگاری پساکوانتومی همراه است، اما سرمایه‌گذاری‌ها و تحقیقات در این حوزه نسبت به گذشته بسیار افزایش یافته است. در واقع روز کوانتومی به روزی اشاره دارد که پردازش‌های کوانتومی می‌توانند تمامی الگوریتم‌های رمزنگاری امروزی را در یک روز بشکنند و در چنین شرایطی امنیت سیستم‌های نرم‌افزای به خطر خواهد افتاد. به همین دلیل شرکت‌ها و دولت‌ها به دنبال طراحی رمزنگاری پساکوانتومی هستند.

به دنبال این تحولات، انتظار می‌رود فناوری‌های جدید و دسته‌بندی‌های تازه‌ای در صنایع مختلف ظهور کنند که بتوانند از مزایای منحصربه‌فرد فناوری کوانتومی بهره‌مند شوند و تحولات گسترده‌ای در نحوه عملکرد و نوآوری‌ها ایجاد کنند.

Resources

www.elevatiq.com